Mogen honden met kanker koolhydraten eten? De mythe ontkracht

Eén van de meest gestelde vragen die dierenartsen en veterinaire oncologen krijgen van bezorgde baasjes: "Moet ik alle koolhydraten weglaten uit het dieet van mijn hond? Want suiker voedt toch de tumor?"

Het is een begrijpelijke vraag, gevoed door goedbedoelde informatie op sociale media en online forums. Maar het volledige verhaal is genuanceerder - en het is belangrijk dat je het kent, want een te strikt koolhydraatvrij dieet kan je hond meer schaden dan helpen.

Waar komt de "suiker voedt kanker"-gedachte vandaan?

De redenering stamt uit de wetenschap, en is dus niet volledig uit de lucht gegrepen. Tumoren hebben een bijzondere stofwisseling: ze verbruiken veel glucose via een inefficiënt proces dat anaerobe glycolyse heet: ook wel het Warburg-effect genoemd. Zelfs wanneer er voldoende zuurstof aanwezig is, kiezen kankercellen dit "snelle" glucoseverbruik boven de normale, efficiëntere energieproductie.

De logica lijkt dan simpel: geen suiker = de tumor verhongert.

Maar zo werkt het lichaam niet.

Waarom "de tumor starven" niet werkt

Het menselijk - en dierlijk - lichaam is extreem goed in het handhaven van de bloedsuikerspiegel. Zelfs als je alle koolhydraten weglaat, zal het lichaam via gluconeogenese glucose aanmaken uit eiwitten en vetten. De bloedsuikerspiegel blijft stabiel. De tumor krijgt zijn glucose, ongeacht wat je voedert.

Wat je wél bereikt met een extreem koolhydraatarm dieet:

• Verlies van smakelijkheid: veel honden weigeren eiwitrijke, vetrijke voeding zonder enige koolhydraten
• Verhoogd risico op cachexie: als je hond minder eet, verliest hij spiermassa en gewicht, wat zijn prognose verslechtert
• Verminderde energie: honden hebben ook koolhydraten nodig voor snelle energiebeschikbaarheid, zeker bij verhoogde fysiologische stress
• Onnodige stress voor het baasje: een dieet dat moeilijk vol te houden is, creëert alleen maar extra onrust

Het echte doel: de hond ondersteunen, niet de tumor bestrijden via voeding

De moderne veterinaire oncologie vertrekt niet vanuit de vraag "hoe schaad ik de tumor via voeding?", maar vanuit de vraag: "Hoe houd ik mijn patiënt zo sterk, zo goed gevoed en zo comfortabel mogelijk, zodat hij behandelingen verdraagt, zijn spiermassa behoudt en een goede levenskwaliteit heeft?"

Dat is een fundamenteel andere insteek. En die insteek heeft consequenties voor hoe je kijkt naar koolhydraten.

Wat zegt de wetenschap over koolhydraten bij honden met kanker?

Er is geen wetenschappelijk bewijs dat een koolhydraatvrij dieet de overlevingstijd van honden met kanker verlengt. Wél is er bewijs voor het volgende:

• Een uitgebalanceerde voeding met hoogwaardige eiwitten, gezonde vetten én verteerbare koolhydraten helpt spiermassa te bewaren en gewichtsverlies te beperken
• Omega-3 vetzuren (EPA en DHA) remmen tumorgeassocieerde ontsteking en vertragen cachexie: dit is het meest onderbouwde voedingsinterventie bij kankerhonden
• Voeding die de hond graag eet is beter dan de "perfecte" voeding die hij weigert

Sommige diëten, zoals Hill's Prescription Diet n/d, zijn specifiek ontwikkeld voor honden met kanker en bevatten bewust een lager koolhydraatgehalte gecombineerd met hoge eiwitten en omega-3. Maar "lager" is niet hetzelfde als "nul", en dit soort diëten zijn ook niet voor elke hond of elke situatie geschikt.

Welke koolhydraten zijn beter of slechter?

Als er al een nuance te maken is, zit die in het type koolhydraat, niet in de aanwezigheid ervan:

Beter:

• Complexe koolhydraten met lage glycemische index (zoete aardappel, bruine rijst, havervlokken)
• Vezels die de darmgezondheid ondersteunen (prebiotische vezels)
• Koolhydraten als onderdeel van een uitgebalanceerde, smakelijke formule

Minder ideaal:

• Grote hoeveelheden enkelvoudige suikers of glucosestroop
• Sterk bewerkte koolhydraten zonder voedingswaarde
• Koolhydraten als hoofdbestanddeel ten koste van eiwit en vet